La leche de la Gran Madre y la alquimia ritualista

Esneki fluidoa historiografian aipatu izan da, batez ere erlijiotasun herrikoian eta erlijio kristauaren praktiketan, harrizko materialarekin korrelazioan. Edoskitzearen irudikapenean harreman berezi hori adierazten duen kasu bat Nafarroako Museoan gordetzen den Esnearen Ama Birjinaren irudiari dagokio (XV. mendea). Haurraren gorputzaren kokapenak, amaren bularra esku artean hartzen duenak hura xurgatzeko, bularreko bi gorputzen (bular-emaile eta -hartzaile) arteko kontaktuaren eta interakzioaren identifikazioa transmititzen du.

Alabastroa euskarritzat hartu daiteke, substantzia sendatzaileen ontziak erritualki erabiltzeko fabrikatzeko erabili izan dena. Giza ama-esnearen eta naturako elementuen arteko erlazio analogiko hori, batez ere mineralarena, berreskuratu eta diskurtso garaikide batera eramaten da, Leche holográfica ikusizko saiakeran. “Ama Handia, elikatu gaitzazu zure esne holografikoarekin, etorkizuneko informazio guztia daukana. Esne hori jaso eta gorputzetik kanporantz, guzti-guztiengana, elementuetarantz identifikatuko dugu.” Laburpen honek artistek berek meditaziozko erregu gisa definitu dutenaren berri ematen du, egungo krisi ekosozialaren aurrean hausnarketa kritikoa eginez, ikuspegi transhumanista eta ekofeminista batetik. Hala ere, Leche holografica-n amaren gorputza ez da zehazki agertzen, baizik eta esne-jariakinari buruzko irudi bektorizatuaren bidez gogorarazten da, otoitz forma hartzen duen kontakizun entzungarriarekin batera, agian humanismoaren fase berri baten isla-ekintza gisa. Groysek, Internet bidez jarduten duten erlijio-errituei dagokienez, adierazi du irudi digitalak ikono bizantziar gisa funtzionatzen duela, informazio ikusezinaren ageriko irudikapen gisa.

Proposamen honen xedeak hausnarketa estetikoa eskatzen du, amaren gorputza nutrizio-nolakotasunetik aurkezten duten iruditerien arteko harreman posibleetatik abiatuta, natura, alkimia eta erritualitateari buruzko nozioen iraunkortasuna identifikatuz, eta aurkeztutako kasuen artean zubi epistemiko bat eginez, ikuspegi ekofeminista kritiko batetik.

Palabras claves: naturaleza, alquimia, ecofeminismo, ritualidad, transhumanismo

Fuentes: 

-       Cirlot, Lourdes; Manonelles, Laia (coords.). Las vanguardias artísticas a la luz del esoterismo y la espiritualidad.

-       Groys, Boris. Volverse público. Las transformaciones del arte en el ágora contemporánea. Buenos Aires: Caja Negra Editora, 2019. 

-       Puleo H., Alicia. Ecofeminismo para otro mundo posible. Madrid: Grupo Anaya, 2016.