DURANGO. 1937ko martxoaren 31, asteazkena. Airetiko erasoa oso goiz hasi zen, Durangoko herritar askok bereneguneroko zereginak egiten zituzten bitartean. 281 bonba eta 14.849 kilo lehergai bota ziren. 336 pertsona hil ziren.
1937ko Durangoko bonbardaketaren berri izan nuen, Diario de Noticiasen Iban Gorritiri egindako elkarrizketa bat irakurriz. Bere “31 vidas” liburua aurkikuntza handia izan zen. Iruñea ere bonbardatu zuten, eta Gernika, Madril, Malaga, Bartzelona, Granollers, Londres, Dresde, Hiroshima, Bagdad, New York... zerrenda amaigabea mundu osoan, genero, arraza, konfesio, adin, kultura edo gaitasun bereizketarik gabeko hildakoekin. 1923tik horrelako erasoak jasan dituzten herriek ez dirudi amaierarik dutenik, Ukrainan ikusten ari gara.
336 pertsona horiek zerura begira irudikatu ditut. Ezezagunaren etorreraren aurrean adierazpenak, erreakzioak, jarrerak eta sentimenduak irudikatu ditut.
Proiektu hau Uharte Zentroko egonaldi programan egin da, 2022ko azarotik 2023ko otsailera bitartean.
Romá Arranz
Bartzelona, 1955. Gaur egun Iruñan bizi da. Artearen Historian lizentziatua, Arte Ederretan doktorea eta arte irakaslea.
Copyright © Uharteko Zentroa 2026